Ketting en inslag herweven

Ketting, inslag, grondweefsel

De ketting, dat zijn de draden die in de lengte strak staan, van het ene uiteinde van het weefgetouw tot het andere: het skelet van het tapijt. De inslag, dat zijn de draden die na elke rij knopen dwars worden ingebracht om die knopen te blokkeren — meestal twee, één gespannen en één los. Samen vormen ketting en inslag het grondweefsel: de drager die u overal ziet waar de pool verdwenen is.

De pool bestaat niet op zichzelf. Elke knoop wordt rond twee kettingdraden aangetrokken en door de volgende inslag vastgezet. Haal de inslag weg en de knopen schuiven. Snijd de ketting door en de hele rij komt vrij. Daarom begint elke diepgaande herstelling bij het grondweefsel, en nooit bij wat u ziet.

Eigenaars zeggen vaak: het tapijt valt uit elkaar. Bijna altijd klopt dat letterlijk. Breekt een inslagdraad, dan schuiven de knopen die hij vasthield langs de ketting weg en komt de pool per volle rij vrij, zoals een steek die uitloopt in een breiwerk.

Inslag herstellen of volledig herweven

Twee situaties, twee gebaren. Zijn de kettingdraden gaaf en is enkel de inslag bezweken — wat vaak gebeurt langs de zelfkanten en op zones met mottenvraat —, dan brengen we alleen nieuwe inslag in tussen de bestaande kettingdraden, en het weefsel sluit zich. Dat is de lichtste ingreep van de familie.

Is de ketting doorgesneden, dan moet er herweven worden. We herstellen de lengtedraden over de volledige breedte van de schade en verankeren ze diep in het gezonde weefsel, zodat het herstel niet aan de naad staat te werken. Pas daarna komt de inslag erover. Een te kort verankerd herstel komt bij de eerste manipulatie los.

De spanning bepaalt alles

Herweven werk beoordeelt u vlak op de vloer, maanden later. Een nieuw grondweefsel dat te strak is opgezet, trekt aan zijn buren en vormt een kuil; te los opgezet bolt het op en gaat de opnieuw geknoopte pool open als een waaier. Het werk gebeurt dus onder gecontroleerde spanning, met de zone op raam, en tussen de stappen door leggen we het tapijt telkens vlak om te controleren dat het nergens trekt.

Ook de dichtheid moet aansluiten. We tellen de knopen per vierkante decimeter op een gave zone en herhalen dat aantal op het nieuwe grondweefsel. Dat is wat maakt dat een aansluiting onzichtbaar blijft in strijklicht — precies het licht dat elk reliëfgebrek verraadt.

De zwaarste ingreep van het atelier

Een hersteld grondweefsel maakt een tapijt weer hanteerbaar. U kunt het laten reinigen zonder dat het opengaat, het leggen zonder dat het golft, en er vooral opnieuw pool op knopen om het patroon te herstellen. Zonder dat weefsel komt elke knoop vroeg of laat weer los.

Het is ook het traagste en meest technische werk, en dat wat het meeste materiaal vraagt. En het is het werk dat stukken redt die u al had opgegeven: een tapijt met een hersteld grondweefsel krijgt de levensverwachting van een tapijt terug, niet die van een overblijfsel.

Geslaagd herweven werk voelt u evenmin als u het ziet. Leg uw hand vlak op de zone: ze moet even soepel zijn als de rest, zonder harde punten of dode vlakken. Een herstel dat uw vinger meteen terugvindt, is te strak opgezet.